कल्पना भन्दा बाहिरको कल्पना : दृष्टि फाउण्डेसन संञ्चालक कल्पना दिदि

गणेश बहादुर मगर

सामाजिक विकास को क्षेत्रमा कही कतै अनी केही समय संगसंगै हिनेको जस्तो लाग्छ यकिन भने हुन सकेन तर कहिले काही अवस्य भेट भएकै हो कल्पना दिदि संग र जहाँ सम्म मलाई याद छ मैले दिदि भनेर नै सम्मान गरे कल्पना दिदि लाई ।
समय परिवर्तनशिल छ त्यसैले समय ले मानिस लाई जहा जहा पुगाउछ त्यता जानै पर्ने नियति नै हो । यसै क्रममा हामीहरु को कहाँ गयौँ ? हामी मा के विते ? कति शुख आए ? कति दुखः ले हामी लाई लखेट्यो ? जसको भाग्यमा जे थियो त्यो भोगियो होला ।
कहिले हो कुन्नी कल्पना दिदिको एउटा पुस्तक प्रकासन भएको थियो । केही हरफ पढे …………..कथा संग्रह जस्तै थियो तर एकित थाहा छैन त्यो किताव उपन्यास थियो या कथा संग्रह ? तर पनि साहित्यकार दिदि कल्पनाको साहित्य पनि पढ्ने अवसर मिलेको थियो तर कति साल तिरको कुरा हो ?एकिन मिति याद छैन….धुमिल सम्झना मात्र छ तर एउटा कुरो पक्का चाही के हो भने कल्पना दिदि साहित्यकार पनि हुन ।

मृत सरिर लाई छोरी मान्छेले छुनु हुदैन भन्थे तर आफै काध हाल्छिन र दागबत्ति दिनछन कल्पना दिदि


धेरै पछि खै कसरी ? दिदि संग सामिप्यता बढ्यो । दिदि संग प्रत्यक्ष भेट हुन नसके पनि सामाजिक संञ्जालहरुमा दिदिको बारेमा पढ्न र जान्ने अवसर मिल्यो । दिदिले गर्नुभएको उदाहरणीय कामले एका तिर दिदि प्रति गौरवान्वित बनाउथ्यो भने अर्काे तिर दिदिको अदम्य शाहस देखेर भावुक बनाउथ्यो भने आफु प्रति हेरेर खिन्नता ? पुरुष प्रधान देश भनेर हरेक कुरामा पुरुष लाई ठुलो बनाईने समाजमा दिदि ले जति काम गर्नुभएको छ त्यसको एक सिन्का बरावर पनि काम गर्ने सकिरहेको छैन भनेर खिन्नता हुनु पनि स्वभावलै हो ।
सामाजिक विकासको क्षेत्रमा करिव एक दर्जन बर्ष विताउनुभएको कल्पना दिदिको लागी आकर्षक तलव तथा सुविधा सहितको राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय संघ संस्थामा काम गर्ने अवसर खुलै थियो । राजनितिशास्त्र र समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर डिग्रि हासिल गर्नुभएको कल्पना दिदि लाई प्राज्ञिक क्षेत्रमा पनि राम्रै अवसर थियो । तर सारा अवसर र सम्भावनाहरु लाई तिलान्जली दिएर निश्वास्र्थ रुपमा समाजसेवामा आफुलाई समर्पण गरेको देख्दा लाग्यो कल्पना दिदि बास्तव मै कल्पना भन्दा बाहिरको कल्पना हुन ।

कुनै बेला सरकारी अधिकृत बन्ने सपना सजाउनुभएको कल्पना दिदि लाई सरकारी अधिकृत बन्ने सपना भन्दा ठुलो सडकका बेसहरा महिला र वालवालीकाहरुको स्याहार सुसार ठुलो लाग्यो र उनिहरुको पालनपोषण ठुलो लाग्यो र छा्ड्नु भयो सरकारी अधिकृत बन्ने सपना र सजाउनु भयो दृष्टि फाउण्डेसनको सपना । हो त्यही कल्पना दिदिले परिकल्पना गर्नु भएको सपना हो दृष्टि फाउण्डेसन जहा सयौ बेवारिस महिलाहरुले आश्रय पाएका छन र कैयौँ बेसहाराहरुको पारिवारिक पुनर्मिलन गराईदिएको छ ।
बेवारिसे वालवालिका तथा महिलाहरुको दुख देख्न नसकेर उनिहरुको पालनपोषण तथा स्याहार गर्ने उद्देश्यका साथ जोडवलले आफु जस्तै मनमिल्ने धनगढीका ११ जना मिलेर ५ बर्ष पहिले जनही १० हजार उठाएर सुरु गरिएको दृष्ठि फाउण्डेसनले ५ बर्षको अवधिमा ११२ जना को परिवार संग मिलन गराएको सुन्दा टोलाए……….. । हामी छेउछाउमा देखिने अनि भेटिने मानसिक रोगीहरु लाई एक छिन पनि छेउमा पर्न असहज मान्छौ र सके सम्म नजिक जान मान्दैनौ तर मेरो कल्पना दिदिहरुले ११२ जना मानसिक रोगी हरु लाई निको बनाएर , पालनपोषण गरेर परिवार संग मिलन गराई दिनुभएको छ। त्यसैले त भन्छु कल्पना भन्दा बाहिरको कल्पना दिदि ।

विभिन्न सम्मानका साथ कल्पना दिदि

दृष्टि फाउण्डेसन……..कसैको दृष्टि नपरेको ठाँउमा दृष्टि पर्ने फाउण्डेसन हो जस्तो लाग्छ । वेवारिसे अवस्थामा भेटिने हरुको उद्दारका लागी लागी कहिल्यै रात भन्दैन , दिन भन्दैन, झरि भन्दैन, बादल भन्दैन कल्पना दिदिहरुको टिम । वेहारिसे हरुको उद्धार, उपचार र परामर्ष पछी पारिवारिक मिलन गराउने दृष्टि फाउण्डेसनमा अहिले पनि १२ जना वालवालिका हरु सहित ४० जना वेवारिसे महिलाहरु आश्रित छन् । जस्को कोही छैन उसको दृष्टि फाउण्डेसन छ जस्तो लाग्छ कता कता ।
दृष्टि फाउण्डेसनको स्थायि आश्रयस्थलका लागी दिदिले गर्नुभएको संघर्ष सोच्ने गर्छु बेलाबेलामा । स्थानिय नेतृत्व हु भन्नेहरु बाट भएको अवरोध हरु सम्झिन्छु , यहाँको दैनिकिको सहारा निर्जिव स्कुटर जलाएको घटना सम्झिन्छु । सग सगै सम्झिन्छु ति मन हरु लाई जसले दिदिको घाउमा मल्हम लगाए….दिदिलाई लागेको चोट भलाउनका लागी सहयोग गरे…शुभकामना दिए ।
बडो मेहनत पछि दृष्टि फाउण्डेसनको आफ्नै भवन बन्ने क्रममा रहेकोछ । दिदि लाई सघाउनको लागी ६ जना स्वयमेवक वहिनिहरु पनि तम्तयार हुनु भईसकेछ । खाना र पढाई खर्चको भरमा दृष्टि फाउण्डेसनमा स्वयमसेवामा लाग्नु भएको बहिनिहरु देख्दा खुसि हुन्छु र मनमनै सोच्छु के मेरा दुई छोरीहरु पनि यसरी नै स्वयम सेवामा लाग्लान त ? तर म प्रयत्न गर्नेछु , प्रेरणा दिनेछु सामाजिक क्षेत्रमा लाग्नको लागी समाजसेवामा लाग्नको लागी ।

“लाखौ माईलको यात्राको सुरुवात एक पाईला बाट नै हुने गर्दछ” भनेझै दृष्टि फाउण्डेसनको अहिले सम्मको यात्रामा कति दुख भए होलान ? भो दुःखको कुरा नै नगरौ । दुई तिन जनाको परिवार चलाउन हम्मे हम्मे परेको छ भनेको सुन्छु साथीहरु बाट दिदिको त्यो परिवार जहाँ ४०–५० जना सदश्य सधै हुने गर्दछ….कसरी चलाउनु भयो होला त्यो परिवार ? अव त बिस्तारै संस्कार र चलन बनिसकेको छ आफनो जन्मदिन, बर्षगाठ, तिथिहरु दृष्टि फाउण्डेसनमा मनाउने यसले केही सहयोग अवस्य हुनेछ । केही नियमित सहयोगीहरु थपिदै भएका छन् यसले आर्थिक समस्यामा केहि सहयोग अवस्य हुनेछ । तर निश्वार्थ समाज सेवामा लागी रहेकाहरु लाई हेर्ने सामाजिक दृष्टिकोण कहिले फेरियला ? आशा गरौ त्यो दिन पनि आउने छ ।


काम गर्ने दौरानमा धेरैको साथ पाईन्छ अनि धेरैले खुट्टा तान्न खोज्दा रहेछन् तर कल्पना दिदिले कहिल्यै खुट्टा कमाउनु भएन ..अडिक रहुनभयो…..निश्वार्थ समाजसेवामा लाग्नु भयो र धेरै जना प्रभावित भएर आफुलाई समाजसेवा तर्फ धकेलीरहेका छन विभिन्न निकायले दिदि लाई सम्मान गरिरहेक छन् । यसै सन्दर्भमा कल्पना दिदिको बारेमा केही हरफ लेख्ने चेष्टा गरेको मात्र हो । म जहिले पनि भन्ने गर्छु नि दिदि….तपाईले गरेको समाजसेवाको कामको १ प्रतिसत मात्र पनि मैले आफ्नो जिवनमा समाज सेवा गर्न सकेछु भने मेरो यो जुनि लाई सफल भएको सम्झने छु .. ……………………………………………………….. मेरो कल्पना भन्दा बाहिरको कल्पना दिदि ।

You might also like
Leave A Reply

Your email address will not be published.